บนดินแดน 400 ไร่ ตำบลพลับพลาไชย อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี ถูกเนรมิตให้เป็นฟาร์ม โคเนื้อกําแพงแสน ขนาดใหญ่ ด้วยฝีมือวิศวกรหนุ่ม นาม ชัยวัฒน์ มาตรศรี หรือ สจ.โจ คนดังทางลึกเมืองสุพรรณบุรี
จากวิศวกรโยธา อาชีพรับสร้างทางหลวงชนบท ที่รู้จักกันในนาม มาตรศรีจักรกล มาเป็นโคบาลหนุ่ม ดาวรุ่ง โคเนื้อพันธุ์กำแพงแสน 300 แม่ และโคขุนไขมันน้อยยุค 2550 นั้นเป็นเรื่องที่น่าทึ่ง
นั่นเพราะเขาเป็นนักอ่านหนังสือตัวยง เพื่อแสวงหาองค์ความรู้ ด้านปศุสัตว์ ถึงขนาดเป็นแฟนพันธุ์แท้ นิตยสารสัตว์บก มาตลอด
ความเป็น “วิศวกร” ที่คร่ำหวอด อยู่กับกฎแห่งเหตุผล หรือตรรกะ ทำให้เขามองทะลุถึง “สมการธุรกิจ” ที่มีกำไร คุ้มค่า เป็นเป้าหมาย
โคเนื้อกำแพงแสน ตอบโจทย์ทางธุรกิจชัดเจน จึงได้ลงทุนเป็นฟาร์มขนาดใหญ่ แต่สิ่งมีชีวิตอย่างโคเนื้อ เมื่อขุนไม่เกิน 24 เดือน บางตัวได้อายุ แต่ไม่ได้น้ำหนัก อะไรทำนองนั้น คุณชัยวัฒน์ เข้าใจแล้วว่าในอุตสาหกรรมโคขุนกำแพงแสน เขาไม่ใช่เป็นผู้กำหมดเกม ในที่สุดตัดสินใจขายยกฟาร์ม หมดเงินหลาย 10 ล้าน ก็ยอม
เมื่อขาซ้ายถอยจากโคเนื้อกำแพงแสน ขาขวาต้องเดินหน้า “โคนม” เลือดสูง เพราะเห็นเส้นทางกำไรชัดเจน
องค์ความรู้การเลี้ยงโคนมไม่มี ต้องส่งลูกน้องให้ไปเรียนจากฟาร์มโคนมของเกษตรกรรายย่อย รีดนม ส่งสหกรณ์ ในอำเภอศรีประจันต์
โคนมเลือดสูงท้อง 10 ตัว ที่ซื้อมาเลี้ยงครั้งแรก คุณชัยวัฒน์ ยืนยันว่า ดีมาก ให้นมดี เพราะเป็นโคสาวท้องแรก
ยุคโคเนื้อกำแพงแสน คุณชัยวัฒน์ ให้ความสำคัญกับอาหารหยาบ อย่างTMR มาก จึงลงทุนซื้อเครื่องผสมอาหาร TMR มาใช้ ปรากฏว่า ได้ผลดี ลดค่าใช้จ่ายอาหารข้นได้มาก
โคนม มาตรศรีฟาร์ม ได้กินอาหาร TMR คุณภาพทั้งหมด แต่ช่วงแรกองค์ความรู้การเลี้ยงโคนมไม่เชี่ยวชาญ “วัวใช้ได้ แต่คนใช้ไม่ได้ ด้วยความไม่เป็น จากรีดนม 4 เต้า เหลือ 2 เต้า อักเสบบ้าง เต้าบอดบ้าง อักเสบเป็นเต้าระเบิด บอกลูกน้องว่าค่าวิชาแพงมาก” คุณชัยวัฒน์เปิดเผยกับ นิตยสารสัตว์บก เมื่อ10 กรกฎาคม 2569
การทำฟาร์มโคนมเลือดสูง ทั้งพันธุ์แท้ และลูกผสมเลือดสูง ถ้าเลี้ยงจำนวนน้อย ไม่คุ้มค่าทางธุรกิจ ดังนั้น คุณชัยวัฒน์ ได้ลงทุนขยายจำนวน ทั้งแม่พันธุ์ และโคสาว เพื่อให้ถึงจุดคุ้มทุน และทะยานสู่กำไรที่ชัดเจน
การพัฒนาสายพันธุ์โฮสไตล์ฯ จากเลือดต่ำสู่เลือดร้อย ใช้หลักวิชาการร่วมกับ ปศุสัตว์จังหวัด ด้วยการคัดคุณภาพเพศเมียที่ให้น้ำนมดี จนวันนี้ได้ แม่โครีด 500 ตัว และโคทดแทนประมาณ 1,000 ตัว ในห้วงเวลาร่วม 18 ปี แสดงให้เห็นว่า ประสบการณ์ 6 ปีย้อนหลังได้ตัดสินใจลงทุนขยายปริมาณแม่โคถูกต้องทางธุรกิจ เพราะศักราช 2569 ปริมาณน้ำนมดิบเฉลี่ย 45.23 กิโลกรัม/ตัว/วัน เป็นปริมาณที่เหมาะสมต่อการเพิ่มมูลค่าเป็น ผลิตภัณฑ์นมต่างๆ แบรนด์ “นมเหน่อ” ตอบโจทย์กำไร/หน่วยชัดเจน
ความสำเร็จของ มาตรศรีฟาร์ม ในองค์ประกอบ หลายอย่าง เริ่มตั้งแต่ ความเป็นตรรกะใช้เหตุผลเชิงสมการด้านการลงทุน ความมุ่งมั่นในการทำธุรกิจโคนมด้วยองค์ความรู้ใหม่ที่ใช้วิทยาศาสตร์เป็นฐาน ความกล้าในการริเริ่มสิ่งใหม่ๆ ความเชื่อมั่นในการใช้ อาหาร TMR ช่วยเพิ่มผลผลิต และการมีภรรยานำองค์ความรู้มาเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์เป็นต้น
เรื่องอาหารหยาบ เป็นเรื่องใหญ่ เพราะโคนมเป็นสัตว์ 4 กระเพาะ ต้องเคี้ยวเอื้อง ดังนั้น คุณชัยวัฒน์ จึงต้องส่งเสริมชาวบ้านในพื้นที่ให้ปลูก “ข้าวโพด” ในเขตอู่ทองโซนบน เพราะเป็นที่ดอน เหมาะแก่การปลูกพืชไร่ โดยมีนักวิชาการด้านเมล็ดพันธุ์จากซีพี เข้ามาร่วมให้ความรู้ “ลูกไร่ จะผลิตข้าวโพดคุณภาพส่งที่ฟาร์ม มา 5 ปีแล้ว ข้าวโพดอายุ 80-85 วัน ต้องช็อปให้จบ ถ้าเกินเวลา คุณภาพไม่ได้” คุณชัยวัฒน์ ให้ความเห็น ถึงข้อกำหนดเรื่องเวลา ดังนั้นทางฟาร์มจึงซื้อข้าวโพดจากลูกไร่แพงกว่าที่อื่น กิโลกรัมละ 1.70 บาท โดยการเข้าไปช็อปข้าวโพดเองที่แปลง จึงไม่มีพ่อค้าไปซื้อแข่ง ที่สำคัญสามารถคุมทั้งปริมาณ และคุณภาพได้ อีกทั้งสามารถสร้างรายได้ให้เกษตรกรในพื้นที่ ดังนั้นทางฟาร์มจึงไม่ซื้อข้าวโพดจากที่อื่น เพราะไม่รู้ว่าคุณภาพเป็นอย่างไร
ข้าวโพดทั้งหมดเป็นวัตถุดิบสำคัญในการผลิต “อาหาร TMR” 600 ตัน/เดือน ป้อนแม่โครีด 500 ตัว โดยมีลูกไร่ปลูกข้าวโพดกว่า 100 ไร่/ครอป
นอกจากนี้ได้ปลูก หญ้าแพงโกล่า และ ถั่วฮามาต้า ด้วย เพื่อความมั่นคงด้านอาหารหยาบนั่นเอง
เนื่องจากลูกวัวต้องได้อาหาร อย่าง โปรตีนสูง ดังนั้น “ถั่วฮามาต้า” จึงตอบโจทย์ด้านโภชนะได้ดี
วันนี้คุณชัยวัฒน์ ใช้อาหารหยาบ 55% อาหารข้น 45% เป็นแต่จะเพิ่มอาหารหยาบเป็น 70% เพราะมั่นใจใน คุณภาพ อาหารที่ปลูกโดยชาวไร่ตามพันธสัญญา
ดังนั้นคุณภาพน้ำนมที่ดีขึ้นสะท้อนความมั่นใจ “ผมทำ FAT ได้ 3.8-4.1 เป็นปีแล้ว ก็มาจากอาหารหยาบเป็นหลัก ได้ปริมาณสูงมาก มีบางท่านมาคุยเรื่องนี้ ทำไมไม่เหวี่ยงครีมออก ถ้าผมทำก็เหมือนคนอื่น ตรงนี้เป็นจุดขายของฟาร์มผม” คุณชัยวัฒน์ให้ความเห็น
การให้ความสำคัญกับคุณภาพอาหารหยาบ ที่เริ่มตั้งแต่ พืชอาหารสัตว์ อย่าง ข้าวโพด เป็นต้น เพราะอาหารหยาบที่ผลิตแบบหมัก TMR ทั่วไปมักไม่เน้นคุณภาพวัตถุดิบ ทำให้โภชนะไม่นิ่ง “อาหารโค นักวิชาการบอกว่า อาหารข้น 50% อาหารหยาบ 50% อาหารข้นคุณภาพนิ่ง แต่อาหารหยาบ คือ อะไร คนส่วนใหญ่ไม่ค่อยให้ความสำคัญ ความเสียหายที่ตามมาคือ คุณภาพของวัวในระยะยาว” คุณชัยวัฒน์ย้ำถึงความสำคัญของอาหารหยาบ
เมื่อถามถึงสารเคมีที่จะตกค้างในพืชอาหารสัตว์ คุณชัยวัฒน์ไม่กังวล เพราะออกฤทธิ์ 7-15 วัน แต่ข้าวโพดถูกนำมาหมักด้วยจุลินทรีย์ประสิทธิภาพสูง 3-4 เดือน อาหารหยาบ TMR (Total Mixed Ration) เป็นอาหารผสมครบส่วน ระหว่างอาหารข้น และอาหารหยาบ คลุกเคล้าให้เข้ากันตามสัดส่วนน้ำหนักแห้ง วัวต้องกินทั้งหมดจะเลือกกินเฉพาะสิ่งที่ชอบไม่ได้ เป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการย่อย ลดการเกิดกรดในกระเพาะรูเมน เพิ่มน้ำนมได้ดี กว่าการให้อาหารแบบแยกเป็นมื้อ ซึ่ง คุณชัยวัฒน์ ได้เร่งปลูกข้าวโพดให้ถึง 200 ไร่ เพื่อช็อปเข้าบังเกอร์ขนาด 1,000 ตัน
ในด้านการบริหารจัดการฟาร์ม เรื่อง พันธุกรรม ต้องเดินหน้าใช้ น้ำเชื้อ พ่อตัวดังๆ สั่งเข้ามาผสมกับแม่โค เพื่อให้ได้ลูกตัวเมียมากขึ้น ซึ่งเรื่องนี้ คุณชัยวัฒน์ ทำมาหลายปีแล้ว แต่จะต้องทำให้ได้ตัวเมีย 70 ตัว ตัวผู้ 30 ตัว แม้จะต้องใช้เวลาก็ยอม นอกจากนี้ คุณชัยวัฒน์ ได้นำเทคโนโลยีต่างๆ เช่น AI เข้ามาช่วยจัดการฟาร์ม เพื่อป้องกัน และแก้ไขปัญหาต่างๆ “เราต้องใช้เทคโนโลยีต่างๆ เช่น AI ปลอกคอ เพื่อจับพฤติกรรมของโค ว่าโคมีอาการเต้านมอักเสบไหม หรือแม้แต่การปลดระวางแม่โครีด ซึ่งจะมีสัตวบาลประจำโรงรีดก็ต้องมาดู” คุณชัยวัฒน์ให้ความเห็น ซึ่งเทคโนโลยีนี้ใช้มา 10 กว่าปีแล้ว โดยเฉพาะการใช้เครื่องรีด 60 หัวรีด ใหญ่สุดกว่าหลายๆ ฟาร์ม มีโปรแกรมประมวลผลการให้นมของแม่โครายตัว
เมื่อใช้เทคโนโลยีและองค์ความรู้ใหม่ เข้ามาช่วยบุคลากรประจำฟาร์ม ที่มีประสิทธิภาพ สัตวบาล 15 คน และคนงาน 60 คน
สำหรับพลังงานไฟฟ้าในฟาร์มได้ลงทุนติดตั้งโซล่าเซลล์ เพื่อเข้าสู่ GREEN FARM เต็มรูปแบบ
วัวตัวผู้ ถูกเลี้ยงขุนเป็นโคเนื้อ ทดลองเชือดมาทำเนื้อสเต็ก ทดลอง 1 ตัวแล้ว
มูลวัวเฉลี่ยวันละ 8 ตัน ไม่พอขาย เตรียมเพิ่มมูลค่ามูลวัวเป็นสารปรับปรุงดินสมรรถนะสูงด้วยสารธรรมชาติใต้พิภพลึก 18 เมตร
ในด้านการเพิ่มมูลค่าน้ำนมดิบ คุณวาสนา มาตรศรี ภรรยาผู้ผ่านการอบรมการแปรรูปนม ได้เข้ามามีบทบาทในการลงทุนทำผลิตภัณฑ์ต่างๆ เช่น โยเกิร์ต นมอัดเม็ด นมพาสเจอร์ไรส์ นมปรุงรส ผลิตภัณฑ์บำรุงผิวโลชั่น ครีมอาบน้ำ และ สบู่ ทั้งหมดได้พัฒนาอย่างต่อเนื่อง ไม่ต่ำกว่า 3 ปี บนปรัชญา นมพร้อมดื่มแท้ เพื่อให้ผู้บริโภคได้รสชาตินมจากเต้าโดยแท้จริง
ดังนั้น “นมเหน่อ” วันนี้เด็กนักเรียนในจังหวัดสุพรรณบุรีได้ทานน้ำนมโคแท้ 100 “ก่อนหน้านี้เราไม่ได้เข้าโครงการนมโรงเรียน เด็กไม่ยอมกินนม พอเราได้โครงการมาทำนมโรงเรียนเด็กกินนม ผมจะไม่วิจารณ์เรื่องนี้ ผมแค่อยากให้คนสุพรรณฯได้กินนมโคแท้ 100%ในฟาร์มของเรา” คุณชัยวัฒน์ เปิดเผยถึงความสำเร็จนมโรงเรียนต่อการเพิ่มคุณภาพนักเรียนเมืองสุพรรณบุรี
เนื่องจาก จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นเมืองเกษตรกรรม พื้นที่ลุ่มทำนา และเลี้ยงสัตว์น้ำ ที่ดอนปลูกอ้อย และมันสำปะหลัง มีพื้นที่ 5,358.01 ตร.กม. หรือ 3.3 ล้านไร่ มี 3 ฤดู ประชากร 848,567 คน วันนี้ มาตรศรีฟาร์ม เป็นต้นแบบของธุรกิจโคนม ท่ามกลางการแข่งขันเสรี FTA ที่มีนมผง ออสเตรเลีย และ นิวซีแลนด์ เข้ามามีบทบาทสำคัญ ทำให้ นมจากเต้า ของไทย ต้องปรับตัวแบบก้าวกระโดด ผู้อ่อนแอ ย่อมแพ้ไป แต่ผู้ที่แข็งแกร่งทางปัญญา อย่าง มาตรศรีฟาร์ม พร้อมสู้ด้วย คุณภาพ และ คุณธรรมทางธุรกิจ พร้อมแข่งขัน ดังนั้น นักสู้ อย่าง คุณชัยวัฒน์ มาตรศรี หรือ สจ.โจ วิศวกรโยธา และปริญญาโท สาขา รัฐประศาสนศาสตร์ เป็น สจ.ตั้งแต่อายุ 25 ปี วันนี้เป็นทั้ง ผู้รับเหมา นักธุรกิจโคนมครบวงจร และเกษตรกรผู้ปลูกผลไม้ยุค ขนุน ดังๆ เคยปลูกถึง 100 ไร่ ไม่แปลกที่วันนี้ปลูกข้าวหอมมะลิ 60 ไร่ ไม่ใส่สารเคมี เพราะต้องการข้าวปลอดสารไว้ทานเองในครอบครัว เหลือก็นำไปแจกจ่ายในชุมชน ดังนั้นแนวคิดเรื่องทดลองเลี้ยงไก่ไข่เพื่อทำขายแจกจ่ายให้ลูกน้องในฟาร์มและในบริษัทในเครือจะต้องทำให้เป็นจริง
จากการเป็น “นักอ่าน” จนพลิกตัวเป็นเจ้าของฟาร์มโคนมคุณภาพเลือดสูง 90% ขึ้นไป ในจังหวัดสุพรรณบุรี และพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ ของคุณชัยวัฒน์บ่งบอกถึงการเป็นนักสู้ทางปัญญา ก้าวข้ามปัญหาต่างๆ จนผงาด ใน อุตสาหกรรมโคนม แถวหน้าของประเทศ ณ วันนี้
